Overslaan naar hoofdinhoud
Pulse
docent geeft les aan leerlingen

Best practices: technologie in het basisonderwijs

Martin Diepeveen

Martin Diepeveen

Education Lead

Leestijd, 5 min.

Kinderen digitaal geletterd maken. De werkdruk als gevolg van het lerarentekort verminderen. Er zijn genoeg redenen om aan de slag te gaan met technologie in het klaslokaal. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? Waarmee te beginnen? Koen Buiter en Jasper ’t Hart, beiden werkzaam als projectleider digitale geletterdheid bij Openbaar Onderwijs Groningen (OOG), vertellen hoe zij met succes technologie inbedden in bestaande lesprogramma’s. “Als een leerling je presentatie hackt, moet je daar niet boos om worden. Dat is juist een mooie kans.”

Buiter en ’t Hart faciliteren scholen op het gebied van onderwijsinnovatie. Dat houdt onder andere in dat ze leraren helpen om kinderen digitale vaardigheden bij te brengen. “De maatschappij digitaliseert en je kan als bassischool niet anders dan daarin meegaan”, stelt ’t Hart. “We willen immers voorkomen dat de kloof tussen onderwijs en de buitenwereld groter wordt. Daarom brengen we kinderen op onze basisscholen 21e-eeuwse vaardigheden bij, die ze in hun latere leven hard nodig hebben.”

LinkedIn voor Napoleon

Om de digitale geletterdheid van kinderen te verhogen, volgt de onderwijsinstelling de leerlijn van de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO). Buiter: “Die gaat uit van vier kerndisciplines: computational thinking, ICT-basisvaardigheden, informatievaardigheden en mediawijsheid. Daarbij focussen we ons elke tien weken op een specifiek onderdeel van die disciplines, waarbij we de digitale geletterdheid opnemen in vakken die er al zijn.”

“Bij het vak geschiedenis kan een opdracht bijvoorbeeld zijn om een LinkedIn-account aan te maken voor Napoleon”, vertelt Buiter. “Op die manier leren ze omgaan met digitale kanalen, terwijl ze ook meer leren over geschiedenis. Of denk aan het vak Engels, waarbij je de mondelinge vaardigheden van leerlingen kan testen door met de klas een Engelstalig journaal op te nemen voor een green screen, zodat leerlingen ook gelijk leren hoe ze een video moeten editen. Het idee is dus niet om van digitale geletterdheid een apart vak te maken, maar om die vaardigheden onderdeel te maken van andere vakken.”

Kennisniveau van docenten opschroeven

Het bijbrengen van digitale vaardigheden vraagt nog weleens om een verandering van de instelling van leraren, zegt ’t Hart. “Die moeten er soms aan wennen dat ze naast hun eigen vak ook ineens andere vaardigheden moeten overbrengen.” Volgens de projectleider is het dan ook belangrijk dat zij hierbij ondersteuning krijgen. “Ook omdat bij leraren nog weleens het idee leeft dat leerlingen die vaardigheden toch wel opdoen.”
In de praktijk komt dat er bovendien vaak op neer dat het kennisniveau van leraren moet worden opgeschroefd, vult Buiter aan. “Dat betekent aan de ene kant dat de kennis van bestaande werknemers moet worden bijgewerkt, zodat die aansluit bij de praktijk. Maar het betekent ook dat er op de pabo aandacht voor digitale vaardigheden moet zijn.”

Quiz hacken

Overigens moet je als leraar ook niet bang zijn als een leerling meer digitale kennis heeft dan jij, maar dat juist zien als een kans, zo vult ’t Hart aan. “Ik was eens bij een les waar een leraar een quiz had gemaakt die kinderen in de les moesten invullen. Twee jongens hebben toen die quiz gehackt en de resultaten aangepast. Daar moet je als leraar niet boos om worden. Je moet die leerlingen er dan juist bij betrekken. Bijvoorbeeld door ze te vragen om uit te leggen wat er misging met de beveiliging.”

Een van de uitdagingen waar basisscholen bij het bijbrengen van digitale vaardigheden mee te maken krijgen, is dat zij niet over enorm grote budgetten beschikken. “Als je van digitale geletterdheid een van je speerpunten maakt, zal je in het begin alleen wel in hardware en software moeten investeren”, zegt ’t Hart. “Het is daarom belangrijk om van tevoren te bedenken wat je doelen zijn, en pas op basis daarvan te investeren in technologie. Het is natuurlijk zonde om een berg tablets aan te schaffen, om die vervolgens te laten verstoffen omdat je achteraf toch beter voor laptops had kunnen kiezen.”

Office 365 voor onderwijsinstellingen

Leerlingen op de scholen die zijn aangesloten bij Openbaar Onderwijs Groningen hebben daarnaast allemaal een eigen Office 365-account. Ook daar bespaart de organisatie op kosten, omdat de diensten en licenties van Microsoft voor de meeste onderwijsinstellingen in Nederland al gecontracteerd zijn en beschikbaar worden gesteld door APS IT-Diensten. Die organisatie kan dit voor basisscholen op de door hun gewenste manier voordelig implementeren.

“Bovendien maken we in ons project gebruik van het besturingssysteem Windows 10 en de samenwerkingstool Microsoft Teams, waarvoor we ook een onderwijslicentie hebben”, vertelt Buiter. Natuurlijk kan de inzet van technologie op de langere termijn ook juist helpen om op kosten te besparen, zegt ’t Hart. “Mede door het lerarentekort ligt de werkdruk hoog, terwijl er genoeg voorbeelden zijn van hoe technologie kan helpen om met minder menselijke inspanning meer gedaan te krijgen. Ook daarom is het belangrijk dat het kennisniveau van leraren wordt bijgespijkerd, zodat ze weten hoe ze technologie kunnen inzetten om efficiënter te werken.”

Fouten delen

Voor onderwijsinstellingen die aan de slag willen gaan met het opnemen van technologie in het klaslokaal, heeft Buiter het advies: “Begin klein, je hoeft het niet in één keer groots aan te pakken. Kijk ook naar buiten, vraag bijvoorbeeld het lokale bedrijfsleven om hulp door ze te vragen een gastles te geven. Mijn ervaring is dat bedrijven daar graag aan meewerken.” ’t Hart voegt daar aan toe dat onderwijsinstellingen vooral ook onderling samenwerkingen moeten aangaan. “Deel succesverhalen, maar zeker ook dingen die niet goed gingen. Daar kan iedereen van leren.”

Meer informatie over technologie in het klaslokaal vind je hier. Wil je zelf aan de slag? Neem dan contact op met de Microsoft onderwijsbalie: onderwijsbalie@microsoft.com. Hier kan je terecht voor advies, vragen en hulp aangaande technologie gerelateerde zaken. Kijk op deze website voor korting op Microsoft trainingen voor het onderwijs.

Gratis eBook: Een AVG-handleiding voor onderwijsinstellingen

Een introductiehandleiding voor onderwijsinstellingen

Educatie

  • Technologie opnemen in lesmateriaal te moeilijk? Welnee!

    Technologie opnemen in lesmateriaal te moeilijk? Welnee!

    Hoe bereiden we de volgende generaties voor op de wereld van morgen? Want het kabinet investeert vanaf volgend jaar fors minder op het gebied van wetenschap en technologie in het onderwijs. En dat is niet het enige obstakel. Veel leerkrachten vinden het namelijk belangrijk om kinderen digitale vaardigheden bij te brengen, maar worstelen met de […]

  • kind werkt op device in de klas

    Best practices: technologie in het voortgezet onderwijs

    Leerlingen digitaal geletterd maken. De werkdruk als gevolg van het lerarentekort verminderen. Er zijn genoeg redenen om aan de slag te gaan met technologie in het klaslokaal. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? Waarmee te beginnen? Koen Buiter en Jasper ’t Hart, beiden werkzaam als projectleider digitale geletterdheid bij Openbaar Onderwijs Groningen […]

Government

  • Aanvraag handleiding Datacenter gemeenschapsfondsen

    Aanvraag handleiding Datacenter gemeenschapsfondsen

    Over Microsoft Datacenter gemeenschapsfondsen Microsoft zet zich in voor lokale gemeenschappen waarin verschillende bedrijfsactiviteiten plaatsvinden. Als onderdeel van deze missie biedt Microsoft financiële steun om te helpen sterkere gemeenschappen te creëren en ecosystemen van lokale partnerschappen te ontwikkelen. Met als doel het behalen van sociale, economische en ecologische doelstellingen. We zijn verheugd om ondersteuning te […]

  • Privacy-dag: het belang van een consequente EU-voorzitter, óók in Nederland

    Privacy-dag: het belang van een consequente EU-voorzitter, óók in Nederland

    Vandaag is het internationale dag van de privacy. In vele tientallen landen wordt door overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven als Microsoft aandacht besteed aan het almaar groeiende belang van bescherming van persoonsgegevens. Aan politieke ontwikkelingen op het gebied van privacy is de afgelopen tijd geen gebrek. Vlak voor Kerst werd na jarenlange onderhandelingen in Brussel […]

Zorg

  • Ouderen gamen voor een betere gezondheid

    Ouderen gamen voor een betere gezondheid

    De zorg verandert, en niet in de laatste plaats door technologie. Het verhaal van Truus den Hollander staat symbool voor die veranderingen. Een verhaal over een zeventiger die in haar revalidatieproces dankzij innovaties wordt uitgedaagd en gestimuleerd om net dat stapje extra te zetten. Truus den Hollander is een van de vele ouderen die revalideren […]

  • Hoe AI artsen en patiënten helpt in de strijd tegen kanker

    Hoe AI artsen en patiënten helpt in de strijd tegen kanker

    Fabian Bolin was slechts 28 jaar toen hij ontdekte dat hij leukemie had. Hij was een veelbelovend acteur, maar toen er kanker bij hem werd geconstateerd, kreeg hij het gevoel dat hij opeens de controle over zijn toekomst had verloren en dat niets hem kon helpen het te terug te krijgen. Hij is niet de […]