Woningbouwcorporaties moeten zich aansluiten op de netwerksamenleving

Jeffrey Tadros

Woningbouwcorporaties staan voor enorme uitdagingen. De woningnood, het verduurzamen van alle gebouwen voor 2050 en de leefbaarheid optimaal houden los je niet op met traditionele principes. De technologie, processen en materialen zijn nu beschikbaar om meer te halen uit het huidige woningbestand. Daarvoor zullen de woningbouwcorporaties en hun ketenpartners wel meer datagedreven samen moeten werken. Dat is een kwestie van durven veranderen en nieuwe allianties aangaan.

Woningbouwcorporaties hebben een grote maatschappelijke opdracht. Maar moderne problemen worden bekeken en aangepakt vanuit traditionele principes, hierdoor blijft de effectiviteit van de aanpak beperkt. Het is tijd om deze principes los te laten en met nieuwe technologie en inzichten op een creatieve manier betaalbare en leefbare woningen en wijken te garanderen. Dat Microsoft en KPMG elkaar vinden om woningbouwcorporaties hierin te helpen ligt voor de hand. Microsoft is sterk in technologie en KPMG heeft een focus op de impact van de techniek op wooncorporaties, bewoners en de samenleving. Samen kunnen ze een stap vooruit zetten, en dat is hard nodig.

Woningbouwcorporaties zijn niet ingericht op innovatie
“Het roer moet radicaal om in de sociale woonvoorziening, ”zegt Jeffrey Tadros. Samen sta je sterker en deze sector heeft begeleiding nodig om met digitale technologie hun missie te volbrengen. Daarom sloot de woningbouwcorporatie lead van Microsoft de handen ineen met Alexander Scheek van KMPG. De technology lead woningcorporaties bij KPMG ziet dat de woningcorporaties niet zijn ingericht om te veranderen. “Woningbouwcorporaties hebben een grote maatschappelijke opdracht, zijn zeer solvabel, maar zijn zo groot als mkb-bedrijven. Ze zijn vooral operationeel ingericht en missen hierdoor de slagkracht om grote veranderingen in de eigen organisatie te initiëren,” aldus Alexander.

Digitalisering helpt bij de missie van woningcorporaties
Jeffrey ziet dat de kerntaken van woningcorporaties, zoals het creëren van beschikbare, betaalbare en leefbare woningen voor mensen met een lager inkomen, steeds meer IT- en datagedreven gerealiseerd worden. “Woningcorporaties hebben nooit de prikkel gehad om te moeten veranderen. Onder druk van wet- en regelgeving en maatschappelijke veranderingen moet dat nu wél, maar de kennis en vaardigheden met betrekking tot technologie ontbreken binnen belangrijke delen van de organisaties.” In plaats van te beslissen op basis van ‘papieren’ vergaderingen dienen ze regie te voeren op basis van harde data én met een strategische visie op de inzet van nieuwe technologie zoals sensor-data, kunstmatige intelligentie en dashboards met actiegerichte data.

Verduurzaam het energiegebruik, start met meten
Jeffrey ziet veel woningbedrijven worstelen met de vraag hoe ze deze technologie goed inzetten om bijvoorbeeld de energievoorziening te verduurzamen. “Hoe kunnen we als datagedreven ecosysteem de energievraag van de huurders beter afstemmen op de energieopwekking en slimmer omgaan met energiedistributie en -opslag. Dit zijn interessante vraagstukken waar we ons binnen de keten graag mee bezig houden. Zet de stip aan de horizon, maar begin vooral klein samen met ketenpartners met een duidelijke doelstelling en plan. Bij energiebesparing en -opwekking zit je al snel aan tafel met netbeheerder Alliander, de energieleveranciers en met Microsoft dat het dataplatform biedt. Ook kun je door eenvoudig te gaan meten al enorm veel besparen,” zegt Jeffrey. Dit geeft bewoners hulp bij energiebesparing. Dit is belangrijk voor ze omdat de energierekening vaak een grote kostenpost voor ze is.

Inzicht door data helpt bewoners en corporaties
Aan de andere kant geeft het woningbouwcorporaties inzicht waar het de grootste slag kan slaan in hun duurzaamheidsmissie. Ze kunnen verbruik bijvoorbeeld vergelijken met vergelijkbare type woningen of bewonersprofielen en dwarsverbanden leggen met het weer, seizoenen en meer. Een mooi voorbeeld is de Home Energy Management app van E.ON. Daarin zien bewoners het verbruik van verwarming, verlichting, maar ook energiebronnen zoals zonnepanelen, batterijen en oplaadpunten voor elektrische auto’s. Bewoners en verhuurders zien in één oogopslag wat ze gebruiken en opwekken.

Betaalbaar wonen met het huidige bestand…
Jeffrey ziet dat de woningnood steeds nijpender wordt. “Woningbouwcorporaties hebben daarom met andere partijen afgesproken 75.000 woningen per jaar te bouwen. Naast het bijbouwen zouden ze ook veel slimmer om kunnen gaan met het huidige bestand. Mensen wonen nu bijvoorbeeld met zijn tweeën of zelfs zelfstandig in een woning waar voorheen een groot gezin woonde.” Alexander ziet hiervoor verschillende oplossingen. “Laat traditionele denkbeelden los en denk na over dynamische woningen zoals een Barbapapa-woning. Maar je kunt woningen ook aanbieden via een landelijk dynamisch digitaal platform, zowel voor huur- als koopwoningen. Met een Funda voor de hele woningmarkt kun je zoekenden die matchen samen laten wonen.”

…en wonen en zorg combineren
Hiermee sla je meerdere vliegen in één klap. Je gaat efficiënter om met de beschikbare woonruimte, maar je verbetert ook de woon- en zorgfunctie van de wijk. Via een slim digitaal platform vinden mensen met een fysieke of geestelijke beperking bijvoorbeeld mensen die het fijn vinden om een zorgbehoefte in te vullen, of die vanuit hun opleiding in-house stage kunnen lopen. Dit verloopt via automatische matchmaking tussen de daadwerkelijke behoefte van een huurder en een woningprofiel. Door vraag en aanbod slimmer bij elkaar te brengen zien bovendien mensen die in Utrecht een woning zoeken, dat een appartement in Veenendaal bijna net zo aantrekkelijk voor ze is. Het gaat om het beschikbaar maken van data en deze op een slimme manier aanbieden.

Leefbare wijken en buurten dankzij data
Bewoners en woningbouwverenigingen zijn gebaat bij optimale leefbaarheid, toch zien we de problemen toenemen. De leefbaarheid verbeteren is een proces van doorlopende trial and error. Zodra woningbouwverenigingen beter zicht hebben op de behoeftes van de huurders, dan kunnen ze hier ook beter op sturen. Zeker als ze hierbij ook datagedreven samenwerken met bijvoorbeeld GGZ-instellingen of politie. Zo voorkom je dat je waarschijnlijk conflicterende profielen bij elkaar plaatst. Op deze manier kun je een wijk, flat of galerij optimaal samenstellen.

Data garandeert betere veiligheid en lagere verzekeringskosten
Natuurlijk moeten woningbouwcorporaties ook een veilige woning voor hun bewoners garanderen. Dat zou je kunnen doen door alle informatie van hun cv-installaties samen te voegen. Door daarop kunstmatige intelligentie los te laten wordt ineens duidelijk welke ketels niet alleen storingsgevoeliger zijn, maar ook welke brandgevaarlijker zijn. Met deze kennis stuur je niet alleen op veiligheid, maar voorspel je ook beter brandgevaar en kom je daarmee in aanmerking voor een lagere verzekeringspremie.

Toch een goede zorg in krimpgebieden
Datagedreven samenwerken met nieuwe en bestaande ketenpartners is de manier om de maatschappelijke uitdagingen van woningbouwcorporaties op te lossen. Zo zijn er bijvoorbeeld krimpregio’s waar zorginstellingen sluiten, maar waar natuurlijk wel behoefte blijft aan zorgverlening. Door het aanbieden van e-Health met beeldconsulten op afstand, krijgen bewoners toch zorg zonder te hoeven verhuizen of ver te reizen. “De techniek is aanwezig, het gaat alleen om het organisatievraagstuk,” zegt Alexander.

Data-analyse heeft honderden praktische toepassingen
Jeffrey en Alexander zien heel veel oplossingen voor woningbouwcorporaties. Zo kun je met de huidige technologie via camera’s en beeldherkenning automatisch een bericht sturen naar de vuilnisophaaldienst omdat grof huisvuil in de openbare ruimte klaar staat om opgehaald te worden. Voor deze en honderden andere toepassingen zullen ze wel bereid moeten zijn om op basis van data te sturen en samen te werken met bijvoorbeeld architecten, bouwbedrijven, energiebedrijven, zorginstellingen of afvalbedrijven. Microsoft biedt het platform om data met alle benodigde privacy- en veiligheidsvoorzieningen uit te wisselen. Jeffrey benadrukt dat data altijd het bezit blijven van de desbetreffende organisaties dat die volledig vrij zijn met wie ze de data willen en delen. Juist dat delen van data en kennis is de voorwaarde om problemen nu en in de toekomst op te lossen.

Grote vraagstukken vereisen soms absurde oplossingen
“We moeten nieuwe, soms absurd lijkende oplossingen bedenken, zoals het Barbapapahuis.” Alexander vervolgt: “Het klinkt nu gek om een huis te maken dat dynamisch meebeweegt met de vraag van de bewoners. Maar ja, 15 jaar geleden hadden we het ook bizar gevonden om al je boodschappen online te doen, met je mobieltje.”

Kom naar ons event
Wil je ook op een moderne manier invulling geven aan je missie? Bezoek dan dinsdag 3 maart de interactieve sessie An innovative and sustainable journey to the future of Social Housing bij Microsoft te Schiphol. Tijdens deze eerste editie uit een serie van vier vertellen onder andere Jeffrey en Alexander hoe woningbouwcorporaties vanuit technisch en sociaal perspectief kunnen innoveren.
Schrijf je nu in via deze link.

Rapport: Anders werken

Lees deze gids en ontdek hoe de toekomst van werken eruitziet om je weg te vinden in het digitale tijdperk.

Artikelen die jou wellicht interesseren:

Innoveren in je business

Digitale transformatie in een notendop

Innoveren in je business

The Ocean Cleanup bespaart zeeën van tijd met Azure Batch